AB Yapay Zekâ Yasası — işaretleme sağlayıcının, deepfake bildirimi uygulayıcının görevidir
AB Yapay Zekâ Yasası'nın 50(2). maddesi 2 Ağustos 2026'dan itibaren uygulanır. Madde, sentetik ses, görsel, video ya da metin içeriği üreten yapay zekâ sistemlerinin sağlayıcılarını, sistemin çıktılarının makinece okunabilir biçimde işaretlenmesini ve yapay olarak üretildiğinin ya da değiştirildiğinin tespit edilebilmesini sağlamakla yükümlü tutar. (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük ile eklenen 111(4). maddeye göre, 2 Ağustos 2026'dan önce piyasaya sunulan sistemlerin sağlayıcılarının uyum için 2 Aralık 2026'ya kadar süresi vardır.
İşaretleme yükümlülüğü, yapay zekâ sisteminin sağlayıcısına, yani görseli üreten araca aittir. Böyle bir aracı kullanan satıcı bu işaretlemeyi bozmadan korumalıdır. Ayrı bir yükümlülük uygulayıcıya aittir: 50(4) ve (5). maddeler uyarınca uygulayıcı, bir deepfake'i açık ve ayırt edilebilir biçimde, en geç ilk maruz kalma anında bildirmek zorundadır; Komisyon'un bağlayıcı olmayan kılavuz ilkeleri de makinece okunabilir işaretlemenin bu yükümlülüğü karşılamadığını belirtir. Ürün görselindeki fotogerçekçi bir yapay zekâ modelinin deepfake sayılıp sayılmadığı belirsizdir.
Google Merchant Center — dosyada korunan IPTC meta verisi
Google, üretken yapay zekâ ile oluşturulan tüm görsellerin yapay zekâ ile üretildiğini belirten meta veri içermesini şart koşar. Bunun için IPTC DigitalSourceType etiketi kullanılır; örneğin TrainedAlgorithmicMedia ya da CompositeSynthetic değeriyle.
Google satıcılardan IPTC DigitalSourceType özelliği gibi gömülü meta verileri kaldırmamalarını da ister. Yapay zekâ ile üretilmiş görseller image_link, additional_image_link ve lifestyle_image_link alanlarında kabul edilir.
Amazon — yapay zekâ ile üretilmiş kişiler için anahtar kelime
Amazon 23 Temmuz 2026'da satıcılara, fotogerçekçi ve yapay zekâ ile üretilmiş kişileri gösteren görsel ve videoları contains-synthetic-performer anahtar kelimesiyle etiketlemelerini bildirdi. Anahtar kelime, IPTC uyumlu bir düzenleyiciyle dosyanın gömülü meta verisine eklenir. Gerçek kişiler, yapay zekâ ile düzenlenmiş gerçek kişi fotoğrafları dahil, kapsam dışındadır.
Bu adımın gerekçesi, 9 Haziran 2026'dan beri yürürlükte olan New York General Business Law'un 396-b bölümüdür. Bu bölüm reklamlarda fotogerçekçi yapay zekâ kişilerinin beyan edilmesini şart koşar ve ilk ihlal için $1.000, sonraki ihlaller için $5.000 hukuki para cezası öngörür.
Zalando — görünmez işaretleme, görünür etiket yok
Zalando görsellerde görünür etikete izin vermez ve geçerli yasalara göre görünür etiketleme gerektiren içeriğin sağlanmaması gerektiğini belirtir; deepfake'leri örnek gösterir. Zalando, yapay zekâ ile üretilen tüm içeriğin görünmez biçimde işaretlenmesini, Aralık 2026'ya kadar gerekli olduğunu belirten bir başlık altında önemle tavsiye eder.
Zalando'nun yönergeleri kabul edilmeyen bozulmaları da sayar: ürünün gerçeğe aykırı gösterilmesi, inandırıcı olmayan ortamlar ve tutarsız bir manken görünümü.
Yapay zekâyla üretilen içeriği etiketleme: meta veri ya da görünür etiket
Yapay zekâyla üretilen bir görsel iki şekilde etiketlenebilir. Görünür etiket, görselin üzerine konan ve her alıcının gördüğü yazı ya da rozettir. Gömülü işaretleme, dosyaya yazılan ve yazılım, platform ya da denetleyicilerin okuyabildiği ancak alıcıların görmediği IPTC dijital kaynak türü gibi bir değerdir. Yukarıdaki platform kuralları ürün görselleri için ikinci yönteme dayanır; bunlardan biri görsel üzerindeki ilk yönteme izin vermez.
İki yöntem farklı kişilere hizmet eder. Meta veriler platformun kendi arayüzünde yapay zekâ içeriğini sınıflandırıp açıklamasını sağlar ve yalnızca dosyada kaldığı sürece korunur. Görünür etiket görsele bakan kişiye ulaşır, ancak platformun reddedebileceği biçimde görseli değiştirir. Kural, insanların fark edebileceği bir açıklama istiyorsa ilan metnindeki notun bunu karşılayıp karşılamadığı kuralın ifadesine bağlıdır.
Düzenleme ve boyutlandırma sırasında yapay zekâ etiketini korumak
Dosyaya yazılan işaret yalnız o dosya korunduğu sürece kalır. Düzenleyicide yeniden kaydetme onu silebilir; web için dışa aktarma dosyayı küçültmek amacıyla meta verileri çoğu zaman çıkarır; ekran görüntüsü işaretsiz yeni dosya oluşturur; mesajlaşma uygulamaları gönderirken görselleri genellikle yeniden sıkıştırır. Güvenli sıra, önce tüm düzenlemeleri bitirmek ve en son yüklenecek dosyanın kendisini denetlemektir.
Herofab'ın teslim ettiği her görsel, yeniden sıkıştırılmadan dosyaya yazılmış IPTC dijital kaynak türünü taşır; Herofab'ın ürettiği bir kişiyi gösteren görsellere sentetik kişi anahtar sözcüğü eklenir. Bu sitedeki iki ücretsiz tarayıcı aracı, Pazaryeri görsel boyutlandırıcı ve Görsel sıkıştırıcı yeni dosya oluşturur ve gömülü meta verileri aktarmaz. Yapay zekâ görsel etiketi kontrol aracı dosyadaki işaretleri okuyup bulunanları listeler.
Her yapay zekâ ürün görseli için saklanması gereken kayıtlar
Bir görsel yayımlandıktan çok sonra platform incelemesinden ya da müşteriden açıklama talebi gelebilir. Her görsel için basit bir kayıt buna yanıt verir: gerçek ürünün kaynak fotoğrafı, indirilen teslim görseli, onu oluşturan araç ve tarih. Kaynak fotoğraf ürünün gerçekte nasıl göründüğünü; özgün dosya ise araçtan çıkarken işaretin mevcut olduğunu gösterir.
Kayıt, yukarıdaki tüm platformların yinelediği ürün görsellerinin en eski kuralını da destekler: gösterilen ürün gönderilen ürünle aynı olmalıdır. Her yapay zekâ görselini fiziksel ürünle tam boyutta renk, biçim, logo ve parça açısından karşılaştırmak, hiçbir işaretlemenin yerini tutamayacağı kontroldür. Bu karşılaştırmayı geçemeyen görsel etiketli olsun ya da olmasın yayımlanmadan önce değiştirilir.
Kontrol listesi
- Meta veriyi koruyun: bir görseli düzenleyicide ya da boyutlandırıcıda yeniden kaydetmek, Google'ın satıcılardan kaldırmamalarını istediği yapay zekâ işaretini silebilir.
- Amazon için fotogerçekçi yapay zekâ kişilerini gösteren görsellerin meta verisinde contains-synthetic-performer anahtar kelimesi bulunmalıdır.
- Zalando için görünmez işaretleme kullanın; görselin üzerine görünür etiket koymayın.
- Her kanalda: görseldeki ürün, gönderilen ürünle aynı olmalıdır.
Kaynaklar
- EU AI Act, Article 50
- Google Merchant Center Help — AI-generated images
- eWeek — Amazon requires sellers to disclose AI-generated people
- CNBC — Amazon makes sellers label AI-generated people
- Zalando Partner University — Image guidelines
Kontrol tarihi 24 Eylül 2026. Kurallar değişir; son başvuru kaynağı resmî sayfalardır.
